“Bẫy thu nhập trung bình” là tình trạng mà một số chủ shop bán hàng, sau khi đạt được một mức doanh thu nhất định, lại khó có thể tiến lên tầm cao mới. Đây là vấn đề không ít chủ shop, bao gồm cả mình, từng phải đối mặt. Dù bạn sắp rơi vào bẫy, đã mắc bẫy, hay đang loay hoay trong vòng lặp vô hạn, tất cả đều phụ thuộc vào cách bạn tự nhìn nhận và hành động. Điều đáng nói là, bẫy này thường xảy ra với những chủ shop đã có kinh nghiệm, khiến nhiều người không khỏi tiếc nuối.
Khi các chủ shop từ mức doanh số vài trăm triệu leo lên 1-2 tỷ, thậm chí tốt hơn là 3 tỷ, thì lại đi ngang, thậm chí tụt dốc. Nguyên nhân chính là các lợi thế cạnh tranh trước đây (nhân sự, dòng sản phẩm, kỹ năng sàn, kinh nghiệm bán hàng, vị trí shop,…) không còn đủ sức cạnh tranh trong một môi trường ngày càng khốc liệt.
Một số chủ shop từng hưởng lợi từ việc được sàn hỗ trợ hoặc từ sự giúp sức của các KOC, thường không chú trọng đầu tư vào quảng cáo hay các hoạt động marketing bài bản. Khi thị trường trở nên cạnh tranh hơn, họ bắt đầu đối mặt với những khó khăn sau:
- Không đạt được mục tiêu doanh số.
- Không còn nhận được sự hỗ trợ từ sàn.
- Không biết cách triển khai trên các sàn mới.
- Đội ngũ nhân viên hoang mang, mất niềm tin vào doanh nghiệp.
- Áp lực kinh tế vì tồn kho quá nhiều.
- Khó mở rộng dòng sản phẩm mới.
- Quản lý đội ngũ nhỏ thì ổn, nhưng càng đông càng khó kiểm soát.
Phản ứng thường thấy của các chủ shop khi rơi vào tình trạng này:
- Tự trách bản thân, cảm thấy tự ti và thất vọng khi thấy cộng đồng khoe doanh số tăng trưởng.
- Nghỉ bán ngành hàng cũ hoặc chuyển sang ngành hàng mới nhưng không cải thiện được tình hình.
- Mất năng lượng, không còn tinh thần tích cực như trước.
- Đổ lỗi cho sàn, đối thủ, thị trường, hoặc nền kinh tế khó khăn.
Nếu bạn nhận thấy mình đang gặp phải một trong các vấn đề trên, rất có thể bạn đã rơi vào “bẫy thu nhập trung bình”. Biết mình mắc bẫy là bước đầu tiên để thay đổi. Quan trọng là bạn cần hiểu rõ nguyên nhân và tìm cách giải quyết để giúp bản thân và shop thoát khỏi tình trạng này.
Những lầm tưởng phổ biến dẫn đến mắc bẫy:
- Thành quả đạt được có thể nhờ may mắn, đội ngũ tốt, hoặc thời điểm phù hợp, nhưng không phải do chiến lược hay năng lực vượt trội.
- Kiến thức sản phẩm, tài chính, marketing còn hạn chế, nhưng bán rẻ hoặc lỗ để có đơn, khiến mọi người tưởng mình thành công.
- Tập trung vào sản phẩm “win” mà quên mất những yếu tố quan trọng khác như lãnh đạo, tài chính, vận hành kho bãi, và hành trình trải nghiệm khách hàng.
- Khi mở rộng mô hình, thiếu quy trình bài bản, dẫn đến việc “cõng” thêm người nhưng hiệu quả không tăng.
- Phụ thuộc vào mentor trong quá khứ, thiếu khả năng tự giải quyết vấn đề khi không có người định hướng.
- Bảo thủ, tự tin vào cách làm cũ mà không thích ứng với thay đổi của thị trường.
- Làm việc đơn lẻ thay vì đồng hành với co-founder, dẫn đến mất đi các giá trị gia tăng từ sự cộng tác.
Cách thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình:
Từ khóa duy nhất là “HỌC” – học để thay đổi tư duy. Một kết quả mới không thể đến từ cách làm cũ. Hãy không ngừng reskill và upskill để bổ sung năng lực mới.
Các gợi ý cụ thể:
- Đánh giá lại kỹ năng, kinh nghiệm của bản thân xem có gì vượt trội hơn so với đối thủ.
- Tham gia hội thảo để tiếp cận góc nhìn mới.
- Học các khóa chuyên sâu về lãnh đạo, tài chính, marketing, vận hành, chăm sóc khách hàng,…
- Kết nối với đối tác từ các ngành nghề hoặc nền tảng khác để mở rộng tư duy.
- Tham gia cộng đồng, chia sẻ kinh nghiệm, nhận góp ý để cải thiện.
